اگر یک عدد دو یا چند رقمی داشتیم برای بخش پذیری بر 7 ،
اول : رقم یکان را جداگانه در 2 ضرب می کنیم .
دوم : رقم های باقی مانده از همان عدد چند رقمی ( منظور به جز رقم یکان) را در نظر گرفته و از مقدار دو برابر رقم یکان ( قسمت قبل)کم می کنیم
سوم : اگر حاصل صفر شود یا عددی مضرب 7 بدست آید آن عدد بر 7 بخش پذیر است .

بخش پذیری بر 13 :
اول : رقم یکان را در نظر گرفته و آنرا 4 برابر می کنیم .
دوم : ارقام باقی ماندهاز آن عدد را با حاصل قسمت اول جمع می بندیم
سوم : اگر حاصل عددی مضرب 13 بدست آید آن عدد بر 13بخش پذیر است .

بخش پذیری بر 17:
اول : رقم یکان را در نظر گرفته و آنرا 5 برابر می کنیم .
دوم : سپس ارقام باقی مانده را از حاصل مرحله اول کم می کنیم
سوم : اگر حاصل صفر یا مضرب 17 باشد بر 17 بخش پذیر است
مثال : (می دانیم 238= 17*14 ) 238 را امتحان می کنیم داریم :

آنچه که میخوانید ریاضیات به سبک شیخ بهایی است که از کتاب خلاصة الحساب شیخ بهایی که در سال 1311 قمری نوشته شده به فارسی برگردانده شده است این کتاب شامل ده باب سی فصل در ریاضیات پایه ؛نجوم ؛وسیارات میباشد
در این روش؛در جمع چند عدد چند رقمی که زیر هم نوشته شده بجای آنک اعداد از سمت راست جمع زده شوند ,از سمت چپ جمع زده می شوند. مثلا:

همین طور که می بینید هیچ (ده بر یک یا بیست بر دو ویا...)بکار برده نمی شود وبرای یاد گیری خصوصا بچه ها بسیار راحت است
(با تشکر از آقای اسیری کرمانشاهی مدیر مسول گاهنامه پیام کر مانشاه)
در روش زیر روشی برای ضرب کردن عوامل بزرگتر از 5 در هم بیان گردیده است .
در این روش از دو دست برای ضرب کردن 2 عامل در هم استفاده می کنیم . به این ترتیب که انگشتان دست چپ و راست را از کوچک به بزرگ و به ترتیب از 6 تا 10 شماره گذاری می کنیم . به شکل زیر :



![]()
نکته : در مورد ضرب 36 = 6*6 و 42 = 7 * 6 و 42 = 6 * 7 یک استثناء کوچک داریم و آن اینست که هنگامی که انگشتان باز را در هم ضرب می کنیم حاصل بزرگتر از 10 شود که در این صورت قسمت دهگان این عدد را به مجوع دهگانها اضافه کرده و قسمت یکان را به عنوان یکان حاصل ضرب در نظر می گیریم .
در این روش ، فرمولی ارائه می شود که شما را قادر می سازد مساحت هر نوع مثلثی را با دانستن مقدار 3 ضلع آن محاسبه کنید .
فرض کنیم a و b و c اضلاع مثلث باشند و داشته باشیم :

ابتدا روزهای هفته را به صورت زیر عدد گذاری می کنیم .
شنبه = ۰ یکشنبه = ۱ دوشنبه = ۲
سه شنبه = ۳ چهارشنبه = ۴ پنج شنبه = ۵
جمعه = ۶
سپس به سراغ یک تقویم می رویم و هفتمین روز از هر ماه را بدست به ترتیب عدد گذاری روزهای هفته در بالا شماره گذاری می کنیم .
مثلا ماههای سال ۸۹ به صورت زیر عدد گذاری می شود .
فروردین = ۰ (شنبه ) اردیبهشت = ۳ (سه شنبه ) خرداد = ۶
تیر = ۲ مرداد = ۵ شهریور = ۱
مهر = ۴ آبان = ۶ آذر = ۱
دی = ۳ بهمن = ۵ اسفند = ۰
سپس برای اینکه بدانیم فلان تاریخ چند شنبه است کافیست عدد داده شده را بر ۷ تقسیم کنیم و عدد باقیمانده را با عدد رمز همان ماه جمع کنیم . حاصل عددی است که متناظر با روز مورد نظر در همان ماه می باشد .
مثال ۱) ۲۳ آذرماه چند شنبه است ؟
کافیست ۲۳ را بر ۷ تقسیم کنیم که باقیمانده آن = ۲ بدست می آید . سپس عدد ۲ را با رمز متناظر با ماه آذر یعنی ۱ جمع می کنیم ۳ = ۱ +۲ . حاصل عدد ۳ می شود یعنی روز متناظر سه شنبه است .
نکته : ) گاهی اوقات وقتی عدد باقیمانده را با عدد رمز جمع می کنیم حاصل بزرگتر از ۶ می شود . که در این صورت باید دوباره حاصلجمع دو عدد باقیمانده و رمز را بر ۷ تقسیم کنیم . باقیمانده هرچه شد . جواب همان است .
مثال ۲ ) ۲۷ اردیبهشت ماه چند شنبه است ؟
وقتی ۲۷ را بر عدد ۷ تقسیم می کنیم ، باقیمانده ۶ بدست می آید . و هنگامی که عدد ۶ را با رمز مربوط به ماه اردیبهشت یعنی ۳ جمع می کنیم حاصل ۹ بدست می آید . ۹ = ۳+۶ که دوباره باید ۹ را بر ۷ تقسیم کنیم .
وقتی ۹ را بر ۷ تقسیم می کنیم ، باقیمانده ۲ بدست می آید . پس روز مورد نظر ما دوشنبه است .
مثال۳ ) ۱۳ بهمن چند شنبه است ؟
باقیمانده ۱۳ بر ۷ عدد ۶ است . و وقتی ۶ را با عدد رمز یعنی۵ جمع می کنیم حاصل ۱۱ می شود . و پس از تقسیم دوباره ۱۱ بر ۷ باقیمانده ۴ بدست می آید پس روز مورد نظر ۴ شنبه است .
که میتونه به شما کمک کنه تا از درستی یا نادرستی حاصلضرب بطور ذهنی آگاه بشین.
با یک مثال شروع میکنیم.میخواهیم ببینیم ضرب زیر درست انجام شده؟
847*563=476861
ابتدا رقمهای هرکدوم از دو عدد ضرب را با هم جمع میکنیم یعنی7+4+8 مساوی:19 و
دوباره رقمهای 19 رو با هم جمع میزنیم 9+1 مساوی 10 و سپس 0+1 مساوی 1
تا جایی که جواب یک عدد یک رقمی شود
برای عدد 563 هم داریم 3+6+5 مساوی 14 و سپس 4+1 مساوی 5
حال دو عدد به دست آمده را در هم ضرب میکنیم 5 ضرب در 1 مساوی 5 (جواب طرف اول)
اگر دو رقمی بود باز هم تا جایی که عدد یک رقمی بدست آید ارقامش رو با هم جمع
میزنیم.
حال کار جمع زدن ارقام را برای حاصلضرب476861 انجام میدهیم
1+6+8+6+7+4 مساوی 32 سپس 2+3 مساوی 5 (جواب طرف دوم)
در انتها اگر این دو جواب با هم برابر با شد ضرب درست است
5=5
قابل ذکر هست که این کارها رو بصورت ذهنی و بدون نیاز به مداد و کاغذ هم میشه انجام
داد و اگر کمی تمرین کنید خیلی زود به این روش مسلط میشین و میتونه به حل درست
مسائل کمکتون کنه.